airplanebooksbriefcase business cogs cross election entertainment fish house law lockmedicalpeopleselfservices socialtax
Iserfissaq

Naqinnernik ilisarsisinnaanngitsunut suliniut

Suliniut ingerlasoq

Ulloq aallartiffik
August 2015

Ulloq naammassiffik
August 2022
Siunertaa

Suliniummi atortussiornerup siunertaraa, atuartut naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut siusissukkut pasitsaanneqartarnissaat taamalu atuartitsinermi atuarnikkut suliniuteqarfigilertorneqartarnissaat. Kalaallit Nunaanni pasitsaassiniutinik ikorfartuinissamullu atortussianik, kalaallillu allaasiannik tunngaveqartunik suli inerisitsisoqarsimannginnera suliniummi tunuliaqutarineqarpoq. Atortussiat nukarlerni atuartunik misissuinermik tunngaveqarput.

Atortussianik atuisussat tassaapput nukarlerni kalaallisut ilinniartitsisut, atuarnermut siunnersortit, ilinniartitsisut siunnersortit aamma kommuneqarfinni meeqqat inuusuttullu pillugit siunnersuisarfiit (MISI).


Naqinnernik ilisarsisinnaannginneq

Naqinnernik ilisarsisinnaannginneq nipisiuinermut tunngasunik pisinnaasatigut killiliisarpoq. Naqinnernik ilisarsisinnaanngitsut nipisiuineq oqaatsinillu atuarneq, tassa naqinnerit oqaatsillu allassimasut nipinngortinnissaat immikkut ajornartorsiutigisarpaat. Taamaattoqarnera allatanut tunngasunik suliaqarnermi (atuarneq, utertarneq, allannikkut oqaasiliorneq) unammilligassanik annertuunik pilersitsisarpoq, tamannalu siusissukkut atuarnialerlaani takuneqarsinnaalereertarluni.

Nunat assigiinngitsut akornganni ilisimatusartut amerlanerpaat isumaqatigiissutigisaannik naqinnernik ilisarsisinnaannginneq kingornuttagaavoq. Meeqqat naqinnernik ilisarsisinnaanngitsunik angajoqqaallit atuarniarnermiluunniit ajornartorsiuteqartunik ilaqutallit, tassaapput siusissukkut iliuuseqarfigineqanngikkunik atuarnermi allannermilu ajornartorsiuteqalernissamut ilimanaateqartut. Meeqqamut iliuuserineqartussat ilaatigut tassaapput angerlarsimaffimmi ikorfartorluarneqarneq atuarfimmilu ataavartumik atuarnermut tunngasunik ilinniartinneqarneq.

Atuartut naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut ilimanaateqartut ikorfartornissaannut, ilinniartitsisut teoriinik atuarnialerlaanut allannialerlaanullu tunngasunik ilisimasaqarnerunissaat pingaaruteqarpoq. Tamatumami ilinniartitsisut, atuartut atuarniarnikkut ineriartornerisa erseqqissumik malinnaaviginissaannut, taamalu nalinginnaasumik ineriartunngitsut aaqqissuussamik atuartinnissaannut periarfissarissaanerulersissavai.

Ilisimatusarnerup takutippaa, meeqqat aaqqissuussamik siusissukkut oqaatsit nipaannut malussarissartinnerisigut, atuarnikkut ajornartorsiutit pinaveersaartillugillu annikillisarneqarsinnaasut (Arnbak & Borstrøm 2007, Gellert 2013). Atuartut atuarnermi allannermilu nalinginnaasumik ineriartortarnermut malinnaanngitsut, taamaannertillu pissutigalugu aaqqissuulluagaanerusumik atuartinneqarnissaminnik pisariaqartitsisut, paasineqartarnissaat anguniarlugu atuartut aaqqissuussamik ingerlaavartumillu nalilersorneqartarnissaat pisariaqarpoq.

Naqinnernik ilisarinnissinnaannginneq pillugu amerlanerusunik paasisaqarit

https://etlivsomordblind.dk/
https://www.videnomlaesning.dk/
http://www.oi.dk/
https://nota.dk/bibliotek/hjaelp/ordblindhed
https://www.ordblindeforeningen.dk/viden-om/ordblindhed/

Aaqqissuuneqarnera

Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfiup suliniutaa 2014-imi aallartittoq, atuarnermut allannermullu nalilersuutinik ikorfartuutinillu atuartunik misissuinermik ilalerlugu ineriartortitsivoq. Kommuneqarfik Sermersuumit, Avannaata Kommuneanit aamma Kommune Qeqertalimmit suleqatigiissitat atortussiornermi suleqatigineqarput. Kingusinnerusukkut KĂžbenhavnip Universitetianit ilisimatusartut marluk periutsinut, atortussiat ilusissaannut misissuinermilu paasisanik nalilersueqataasussatut suleqatigineqalerput. Misissuinermi 1.-3. klassimi atuartut 300-rujut sinneqartut piffissami sivisuumi malinnaavigineqarput, matumanilu atuartut naqinnernik ilisarsisinnaanngitsut siusissukkut pasitsaanneqartarnissaannut killiliussisinnaaneq tunngavissinneqarluni.

Naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut pasitsaassiniutinut misileraanerit misissuinerillu kingulliit naammassippata, atuutsitsilernissaq 2020-p ukiaani aallarnisarneqassaaq.

Atortussiat ineriartortinneqartut, Kalaallit Nunaanni atuarfinnit tamanit akeqanngitsumik atorneqarsinnaalissapput.

Atortussianik atuutsilersitsineq atuisunut isumasioqatigiinnermik pikkorissaanermillu malitseqartinneqarumaarpoq.


Atortussianik ineriartortitsineq

Atortussiat ineriartortinneqartut:

  • AAN 1-3 tassaavoq, 1.-3. klassimi atuartut atuarsinnaanerannut allassinnaanerannullu ingerlaavartumik nalilersuut. Ilinniartitsisut atortussiaq atorlugu, atuartut allannermi atuarnermilu piginnaasassatigut ineriartornerat malinnaavigisinnaanngussavaat, taamaalillutillu naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut pasitsaassat siusissukkut takusinnaanngussallugit.
  • GraphoLearn interneti atorlugu spiliuvoq atuartut atuarnermut ilinniarnerannut ikorfartuutaasoq, atuartullu piginnaasaasa annertusiartornerat malillugu nalunassutsimigut qaffakkiartortuusoq. Spili Jyväskylä Universitetimi Finlandimiittumi ilisimatusartunit ineriartortinneqarsimavoq oqaatsinullu amerlasuunut nutserneqarsimalluni. Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfiup universitetimi ilisimatusartut suleqatigalugit GraphoLearn kalaallisuunngortissimavaat, maannalu ukioq atuarfiusumi 2019/2020 Qeqqata Kommuniani atuarfinni misilerarneqarluni. Spili atuartut atuarsinnaassusaannut iluaqutaasoq paasinarseriarpat, app-itut Kalaallit Nunaanni atuarfinnit tamanit aaneqarsinnaalissaaq.
  • Atortussiat tigussaasut (pusittakkat, nerrivimmi pinnguaatit allallu) - oqaatsinik malussarissarneq, nipinik katiterineq kiisalu oqaatsinik ilisarsineq tunngavigalugit ineriartortinneqarput. Naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut pasitsaassat atuartunut atuarnermi nalinginnaasumik ineriartortunut naleqqiullutik, piginnaasassanik allanngorartumik uteqattaarinissaq taamaattumillu piffissami sivisunerusumi ilinniarnissaq pisariaqartittarpaat. Taamaattumik atortussiaq atuartut atuarnermi piginnaasassatigut ineriartornissaat tunngavigalugu, ilinniartitsisut sammititassanik toqqaasarnissaannut tikkuussissaaq.
  • Ilinniartitsisumut ilitsersuut naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut siusissukkut pasitsaassisarnissamut qanorlu suliniuteqartarnissamut, aqqutissiuisussanngorlugu ineriartortinneqarpoq. Taamaalillutik ilinniartitsisut atuartitsinerminni anguniagassanik tunaartaqarlutik, atuarnermik ilinniartitsinerminni suliniuteqarsinnaalissapput. 
Misiligutit

Siunertaq

Misiligutit atorneqarnissaannut siunertaavoq, naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut ilimanaatillit siusissukkut nassaarineqartarnissaat taamalu kalaallisut atuartitsinermi atuartut atuarniarnikkut ikorfartorneqartarnissaat.

Misiligutit nukarlerni kalaallisut ilinniartitsisunut atortussiaapput.

Misiligutit

1.-3. klassimi atuartunut misiligutit eqimattanut aamma ataasiakkaanut misiligutitaqarput. Misiligutit naqinnernik ilisarsisinnaanngitsuunermut misiligutaanngillat, atuartulli allattaatsimik pisinnaasatigut ineriartornerannut ingerlaavartumik malittarinninniutaallutik taamatullu immikkut ikorfartorneqarnissamik pisariaqartitsisunut takunninniutaallutik.

Naqinnernik ilisarsisinnaanngitsuuneq kingornuttagaasinnaasoq, meeqqallu ilaat siusissukkut atuarniarnikkut immikkut ittumik pisariaqartitaminnik ikorfartorneqarsimanngikkaangamik, allanut naleqqiullutik atuarniarnikkut ajornartorsiuteqarnerusinnaanerat uppernarsineqarnikuuvoq.

Misiligutit atorlugit atuartut naqinnernik katiteriniarnikkut annertuumik ajornartorsiuteqalersinnaasut (naqinnernik ilisarsisinnaanngitsuusinnaasut) malinnaaviginissaat periarfissaavoq. Siunertamut tassunga 1.klassip qiteqqunnerani, 1.klassip naanerani aamma 2. klassip qiteqqunnerani eqimattanut misiligutit atorneqarsinnaapput. Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfik eqimattanut misiligutinut, naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut ilimanaateqarsinnaasunik tikkuaanissamut siunnersuutinik killiliussivoq. Eqimattanut misiliinermi appasissumik angusaqartut, atuartut ataasiakkaanut misiligutinik misiliivigineqarsinnaapput. Ataasiakkaanut misiliinermi atuartup pisariaqartitai erseqqissarneqarsinnaapput taamatullu eqimattanut misiliinermi atuartut appasissumik angusaqartut,pisinnaasassatigut misilinneqartunut ajornartorsiuteqarnerat uppernarsarneqarsinnaalluni. Taamattaaq atuartup atuarnermi pisinnaasai erseqqinnerusumik takuneqarsinnaalissapput.

2.klassip naanerani, 3.klassip qiteqqunnerani aamma 3.klassip naanerani eqimmatanut misiligutinut killiliussisoqanngimmat, naqinnernik ilisarsisinnaanngitsuunissamut ilimanaatillit takuniarneqanngillat, atuartulli allattaatsimik pigiliussiartornerat ingerlaavartumik malinnaavigineqarsinnaalluni. Kisianni misiligutinik taakkuninnga atuartut allattaatsimik ineriartornermikkut ajornartorsiuteqartut kinaassusersineqarsinnaapput. Taamattaaq atuartunut taakkununnga ataasiakkaanut misiliguteqarpoq.

Misiligutinik ineriartortitsineq nukarlerni atuartut allattaatsimik ineriartornerannut misissuinermik tunngaveqarpoq. Takuuk nalunaarusiaq.

Uku aaneqarsinnaapput

Misiligutit atornissaannut periusissaq

Misiligutinik piniarnermi immersugassaq

Nalunaarusiaq saqqummiinerlu 

Nalunaarusiaq

Ilinniartitaanermut Aqutsisoqarfik novembari 2020-mi naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut ilimanaateqarsinnaasut siusissukkut pasitsaanneqartarnissaat pillugu nalunaarusiamik saqqummersitsivoq.

Nukarlerni atuartut atuarsinnaaleriartortarnerat kiisalu naqinnernik ilisarsisinnaanngitsutut ilimanaateqarsinnaasunik pasitsaassiniarneq, misissuinerit nutaat tunngavigalugit nalunaarusiarineqarpoq.

Saqqummiineq

Suleqatigiit aprili 2021-mi ilinniartitsisunut susassaqartunullu qaninnernut misissuinermi paasisat, misiligutillu atornissaannut periusissat saqqummiuppaat. Saqqummiinneq akunnerit marluk missaanni sivisussuseqarpoq kalaallisullu ingerlanneqarluni. Malugiuk saqqummiussat qallunaatut allassimammata.

Nalunaarusiaq aajuk

Saqqummiineq takuuk

Karina Meincke

Naqinnernik ilisarsisinnaanngitsut pillugit atuarfinnut siunnersorti

(+299) 34 62 99

kame@nanoq.gl

Fagit atuartitsinerlu
Takuuk
Ilinniusiorfiup ilinniusiai
Takukkit
Ilinniusianik atorit
Atorit
Ilikkagassatut pilersaarutit
Takuuk
Kingullermik nutarterneqarpoq: 10. maj 2021