ASIMI-p siunertaraa inuusuttunut pinngortitalerinerup aammalu Issittup soqutigineqarnerata annertusarnissaa, nunami misissuiffiusumik ilinniartitsineq aqqutigalugu – tamatumunngalu peqatigitillugu suliniut Naalagaaffeqatigiit akornanni suleqatigiinneq kulturikkullu paarlaasseqatigiinneq siuarsarlugu. ASIMI-mi gymnasiani atuartut 25-t Danmarkimeersut, Kalaallit Nunaanneersut Savalimmiuneersullu ataatsimoortinneqassapput, ataatsimut misigisaqarfiusumik pinngortitalerineq kulturilu ataatsimoortillugit ingerlanneqassallutik.
Ateq Asimi isumaqarpoq “pinngortitami” – tamanna suliniutip pinngortitamut qaninneranik ersersitsivoq.
Qeqertarsuaq - Aallaavigisarput
Qeqertarsuaq tassaavoq illoqarfiup aqqaa aammalu qeqertap illoqarfiup inissisimaffiata aqqa.
Qeqertarsuaq immikkut ittumik ilinniarfissaavoq, tassani issittumi pinngortitalerineq toqqaannartumik nunami misigineqarsinnaavoq.
Qeqertarsuup eqqaani Kalaallit Nunaanni pinngortitaq assigiinngisitaartoq annertoorujussuuvoq. Nunap immikkoortua tundramit naasorissumit naasunillu kusanartunik naasoqartumit, qaqqanut sivingasunut basaltiusunillu, ukiut millionit matuma siorna innermik anitsinikkut pilersitaasunut allanngorarpoq.
Sineriak imartaalu uumassusilinnik ulikkaarput – tassanilu takuneqarsinnaapput arferit, puisit timmissallu assigiinngitsut amerlasuut, nunamilu naasut uumasullu issittumi silap pissusaanut naleqqussarsimasut, aasaanerani sivikitsumi naasartut.
Naasut Qeqertarsuup eqqaaniittut Kalaallit Nunaanni naasuni assigiinngisitaartuni amerlanerpaapput, taamaattumillu issittup pinngortitaanut naleqqussarnikkut silallu allanngoriartorneranik misissuinerup aallartiffissaattut naleqquttorujussuuvoq.
Tundrami naasut, soorlu kuannit issuatsiaallu økosystemimi kalaallit kulturiata oqaluttuarisaaneranut pingaaruteqartorujussuupput.
Qeqertarsuup avannaatungaaniippoq Angakkussarfik (Arktisk Station), Københavnip Universitetianit pigineqartoq nunarsuarmilu tamarmi ilisimatusarfiusutut atorneqartoq. Stationi 1906-imili issittumi avatangiisinik uumassusilerinermik ujarassiornermillu misissuiffiuvoq, laboratorianik, ilisimatusarnermi atortunik nunamilu sulinermut atortulersuutinik peqarluni. Tassani ingerlanneqartarput misissuinerit soorlu økosystemit, nuna qeriuaannartoq, biodiversitet silallu allanngoriartornerata issittumut sunniutai.
Taavaniinnerup nalaani Angakkussarfimmi (Arktisk Stationimeersunik) ilisimatusartunik suleqateqassaagut, taamaalillutalu ilisimatusarnermik nutaanerpaamik paasisaqarluta. Tamatuma saniatigut Pinngortitaleriffimmeersumik ilisimatusartumik qanimut suleqateqassaagut.
ASIMI-p pilersaarutaa – pilersaarutaagallartoq
Piffissaq pilersaarutigineqartoq tassaavoq ataasinngorneq juunip 29-aniit juulip qulinganut.
Kulturikkut sammisat
Naalagaaffeqatigiinnermi inuusuttut amerlasuut naalagaaffeqatigisat kulturitigut ilisimasaat killeqartarpoq – maannalu periarfissaqarpusi kulturi qanimut misigissallugu aammalu eqqarsariaatsinik nutaanik pitsaasunik nassarlutik utissallutik.
Kulturikkut unnuit peqataasunit nunanit tamaneersunit ingerlanneqartassapput. Tassani periarfissaqassaaq nammineq kulturi saqqummiullugulu avitseqatigiinnissamut, soorlu nerisassat, nipilersuutit, pinnguaatit oqaluttuallu aqqutigalugit. Siunertaavoq ataatsimoorneq, paasinninneq aammalu nunat assigiinngitsut akornanni ataqqeqatigiinnerup pilersinnissaat. Amerlasuunut unnuit taakku ASIMIinerup nuannernersaasa ilagissavaat.
Kalaallit Nunaanniikkatta kalaallit kulturiat itisiliiffigissavarput. Tusarnaassavarsi qivittoq pillugu oqaluttuaq – inuk nunaqarfimmiit qimagulluni immaqa suli qaqqani ingerlaartartoq.
Kuannersaritsi, allanillu naasortarlusi, kalaallillu nerisassiaat immikkut ittut, soorlu tuttut, umimmaat, puisit arferillu misilissigit. Sapinngitsut imaanut ilulissat akornanni nalunnguaarlutik pississapput – sapiissuseqarussi! Aamma soorunami: Olseninimut pinnguaammut nuannersumut peqataassaasi!
