Inuttut inerikkiartorneq

(Tak. § 38. Atuarfimmi atuartitsissutini atuartitsissutinilu qanitariissuni alloriarfiit siunertaat kiisalu atuartitsissutit siunertaat ilikkagassatullu anguniagassat pillugit Namminersorlutik Oqartussat nalunaarutaat).
§ 38. Atuartitsinerup siunertaraa, atuartut atuarfiup ataatsimooqatigiiffiini akuersaartumik
peqataanissartik ilinniassagaat. Aammattaaq atuartut namminneq periarfissatik nalilersorneri,
anguniagassalerneq, pilersaarusiorneq kiisalu tunngavilersorluakkamik atuarnerminni
ilinniaqqinnerminnilu qinersinissartik ilinniassagaat. Aammattaaq atuartut tarnikkut timikkullu
peqqissumik inuuneqarnissamut piumasaqaataasut ilisimasaqarfigilissavaat, ilanngullugit
ajornartorsiutit inuulluarniutinut aanngajaarniutinullu malittaasartut. Atuartut tunngaviusumik
ilisimasaqarfigissavaat atuarfimmi, angerlarsimaffimmi, inuiaqatigiit akornanni, attaveqaqatigiiffinni pinngortitamilu isumannaatsuuneq. Atuartut aamma ilisimasaqarfigilissavaat ilaqutariinni, avatangiisini aningaasarsiornermilu sinaakkutarineqartut, inuiaqatigiit inuit ulluinnaannut sinaakkusiuttagaat kiisalu naleqartitani pisussaaffinnilu ilaqutariinni, suliffimmi aamma inuiaqatigiit ataatsimoorfiinut attuumassuteqartuni.
Imm. 2. Atuartitsinerup kingunerisa ilagissavaat atuartut inooqataanikkut misigissutsitigullu
pisinnaatitaaffitik soorlu poqissutsimikkut timimikkullu piginnaassutsitik ineriartortissagaat.
Atuartitsinerup nukittorsassavaa atuartut imminnut paasinerat, imminnut naleqartinnerat
pilersitsisinnaanerallu aamma tapersersussavai eqqarsaqqissaartutut isumaginnittutullu
ineriartornissaannut inuttut isumaliutiginnittutut pilersaarusiortutullu, imminnut allanillu
isumaginnittutut siunissaminnillu aaqqissuussinissamut akisussaasutut.
Imm. 3. Atuartitsinerup nukittorsassavaa atuartut inunnik assigiinngitsorpassuarnik
suleqateqarsinnaanerat aamma peqataaffigissavaa allanik soqutiginnissasut peqatigiillunilu
aaqqiinissamut oqaloqatigiinnerup pingaarutaa paasissallugu. Atuartut inuit allat naleqartitaannik, isumaannik iliuusaannillu paasinnissapput.
Imm. 4. Atuartut ilinniarnermut, inuussutissarsiornermut inooriaatsimullu tunngatillugu
namminneq qinikkamik allallu qinigaat imminerminnut inuiaqatigiinnullu ataatsimut isigalugu
pingaarutaat paasissavaat. Taamatuttaaq atuartitsinerup kingunerisa ilagissavaat atuartut inunnut allanut akaarinninnertik ineriartortissagaat aamma inuit allat inuiaqatigiinni oqartussaaqataaffiusumi inissisimaffii pilersueqataanerilu ataqqissagaat.

Siunertaq pillugu oqaaseqaat
Siunertaq ima aaqqissugaavoq:
Imm. 1-imi pineqarput atuartup atuarnermini tamarmiusumi ilisimasamigut pisinnaasamigullu
angusassai tigussaasut.
Imm. 2-mi pineqarput atuartup inuttut ineriartornera, aamma ilisimasami pisinnaasamilu inuttut ineriartornerminut, kinaassutsimi nukittorsernissaanut ilivitsuunissaanullu atornissai, inummi namminermiittut.
Imm. 3-mi pineqarput atuartup allanik suleqateqarluni inunnik allanik paasinninnissaminut
ataqqinninnissaminullu ilisimasami pisinnaasamilu atornissai, inoqateqarneq.
Imm. 4-mi pineqarput atuartup sumiiffimmini inuiaallu akornanni inuiaqatigiinni tamat
oqartussaanerannut, kulturillu akornanni akuersaartuunermut ilisimasaminik pisinnaasaminillu atuinissaa, nunarsuaq.

Inuttut inerikkiartorneq immikkut atuartitsissutaavoq, atuartitsissutinulli allanut qanitariissunullu atalluinnarpoq atuartup atuarfimmi ulluinnarni inuttut ineriartornera atugarissaarneralu pineqarmat.
Atuartitsissummi atuartup inuttut inerikkiartornera, inooqataanera, anguniagaqarnera, aamma
pilersaarusiornera, ilinnialernissaa, inuussutissarsiuteqalernissaa inuuneratalu ingerlanera. Kiisalu peqqinnermik ilaqutariinnik kinguaassiuutinullu tunngasunik ilinniarnissaa.
Atuartut tamakkiisumik paasinnissappata, aammalu atuartitsissutit allat qanitariilluunniit
sammivitsik attatissappassuk, pissusissamisuussaaq atuartitsissutinik akimuilluni / qanimulluunniit suleqatigeqqissaarlugit atuartitsinissap ilarujussua pilersaarusiorneqartarpat.
Atuartut namminneq allanillu peqateqarlutik ilinniaqqitassamissut, inuussutissarsiutissamissut, aammalu inuunissamissut qinigaat ataatsimut tamaat isigalugu namminerminnut inuiaqatigiinnullu pingaaruteqartoq paasissavaat. Atuartitsineruttaaq atuartut inoqatiminnut akuersaartuunerat ineriartortissavaa, inuillu inissisimaffiat tamallu oqartussaaqataanerannut peqataanerat ataqqissallugu.

Naliliineq tassaavoq ilikkagassatut anguniagassat aallaavigalugit atuartut ulluinnarni atuarnerminni pissarsiaannik ingerlaavartumik naliliisarneq, ikorfartuineruvoq isumassarsiornarlunilu.
Atuartut ulluinnarni assigiinngitsorpassuartigut nalilerneqarsinnaapput. Naliliineq pitsaasarpoq atuartitsinermi siunertaq atuartunut aammalumi angajoqqaanut ersarikkaangat. Ilaatigut piariikkat inerneri nakkutiginiarlugit nalilerneqakkajunnerusarput. Allatigulli naliliinerit siunissamut ungasinnerusumut isiginiarnerusarput, tassani suliat qangarnisaanerusut nutaanerusullu, suleriaatsit atuartitsinermilluunniit ingerlatsinerit, ukiup alloriarfiulluunniit ingerlanerani piffissamik isumaqatigiissuteqarnikkut sanilliunneqarsinnaasarput. Ulluinnarni piffissallu annertunerusut akuttoqatigiissaarlugit naliliisarnerit pingaaruteqarput. Naliliineq tassaavoq atuartut, angajoqqaat ilinniartitsisullu ataatsimut atuartup ineriartornerata malinnaaffiginissaanut sakkussaq, aammalu atuartup suliaqarnerni, ingerlataqarnerni alloriarfinnilu tamani anguniagassanik angusaqarnissaanik qulakkeerinnittussaasoq.

Qisuariarfiginninneq
Qisuariarfiginninneq tassaavoq atuartitsissummi sulianik sulinerullu ingerlaneranik utertiffiginninneq.
Tassani ilinniartitsisumit atuartumuunerusarpoq, atuartulli imminnut aamma qisuariarfigisinnaapput.
Qisuariarfiginnittarneq atuartut ataatsimoornerannut iluaqutissartaqarsinnaavoq. Ilinniartitsisup qisuariarfiginninneq atuartitsissummik eqqarsaatersorfiusunngorlugu sinaakkusersinnaavaa.

Qisuariarfiginninneq ima takutinneqarsinnaavoq:
• Suna siunertaava?
• Atuartoq siunertamut naleqqiulluni sumiippa?
• Anguniagassap angunissaanut alloriarnissaq tulleq suua?